|
 Fina keramika (TOZA MARKOVIĆ)
Ako se zagledamo u istoriju, tragajući za pojavom keramičkih pločica vraćamo se čak 4.000 godina unazad. Pojavljuju se još u doba faraona, a srećemo ih u ostacima drevnog Vavilona i antičkih gradova. U Persiji dostižu vrhunsku dekoraciju, zatim se menjaju kroz epohe, od raskošnih fasada Španije i Portugalije, preko keramike renesansne Italije, do plavih crteža na belim pločicama Engleske i Holandije...
Toza Marković iz Kikinde predstavljen je u prethodnim brojevima Build magazina kroz svoj asortiman crepa, po kom je i cela Kikinda bila čuvena na prostorima bivše SFRJ, ali i Jugoistočne Evrope. U ovom broju vam predstavljamo razvoj proizvodnje fine keramike u pogonima u Kikindi. Razvoj se nastavlja i danas uvođenjem novih tehnologija koje treba i u buduće da obezbede lidersku poziciju Toze Marković na tržištu...
Istorijat proizvodnje fine keramike u Kikindi
U odnosu na grubu keramiku, industrijska proizvodnja fine keramike je relativno mlada grana u keramičkoj industriji. U okviru industrije za proizvodnju građevinskih materijala Toza Marković, 1972. godine izgrađena je prva fabrika za proizvodnju fine keramike na bazi ciglarskih glina u zemlji. U proizvodni pogon je instalisana italijanska oprema za proizvodnju pločica klasičnom tehnologijom dvostrukog pečenja, bikotura, ukupnog kapaciteta 1.000.000m2 godišnje.
Pločica se tokom ciklusa proizvodnje pekla dva puta – prvo se pekao osušeni glineni otpresak, zatim se pečeni otpresak glazirao i ponovo pekao.
1972. instalisane su četiri mehaničke prese, dve tunelske sušare sa ciklusom sušenja od 48h, dve tunelske peći za pečenje osušenih otpresaka sa ciklusom pečenja od 48h i dve tunelske peći za pečenje glazure sa ciklusom pečenja glazure od 18 do 20h. U proizvodnom programu bile su zidne pločice formata 15x15cm sa upijanjem vode do 18% i podne pločice za unutrašnje oblaganje formata 10x20cm i 20x20cm sa upijanjem vode do 6%. Selekcija i pakovanje proizvoda vršeni su ručno na osnovu vizuelne kontrole klasiraca.
Kao osnovna sirovina za presovanje korišćena je žuta glina sa postojećeg kopa u okviru fabrike. Proces proizvodnje bio je spor, sa velikim utrošcima energenata i ljudskih resursa.
1978. godine izgrađen je nov deo pogona za proizvodnju sinter podnih pločica tehnologijom monopaljenja. Nove sinter podne pločice bile su kvalitetnije od dotadašnjeg proizvoda – glavna karakteristika bila je upijanje vode ispod 3% i veća mehanička čvrstoća proizvoda. Zbog niskog upijanja vode sinter podne pločice su mrazootporne i pogodne su za oblaganje unutrašnjih i spoljnih podnih površina. U nov deo pogona je instalisana, za to vreme moderna oprema, takođe od italijanskog proizvođača opreme. Ugrađeno je 4 hidraulične prese sa brzim sušarama sa ciklusom sušenja od sat vremena i dve 15-kanalne ruli peći gde se istovremeno pekao osušeni otpresak i glazura sa ciklusom pečenja od 3 sata. Selekcija i pakovanje proizvoda vršena je ručno na osnovu vizuelne kontrole klasiraca. Kao osnovna sirovina za presovanje se koristila plava glina sa postojećeg kopa u okviru fabrike. Uz povećanje kapaciteta, utrošci energenata i ljudskih resursa za izradu podnih pločica znatno su smanjeni.
Osamdesetih godina ugrađene su dve linije sa dve ruli peći domaće izrade, za proizvodnju monoporoznih zidnih pločica koje su po kvalitetu i dizajnu bile mnogo siromašnije u odnosu na današnju proizvodnju. Na tim linijama je osvojena tehnologija za proizvodnju sinterovane keramičke krovne ploče – sinter biber crepa.
Sinter biber crep je jedinstveni crep oblikovan suvim presovanjem na hidrauličnim presama uz mogućnost glaziranja. Tadašnji sinter biber crep je bio manjih dimenzija od crepa biber Lux i bilo je potrebno oko 3 sata da bi se dobio gotov proizvod.
Kapacitet tadašnje proizvodnje sinter biber crepa dostizao je 300.000 komada mesečno. Selekcija i pakovanje proizvoda vršeni su i dalje ručno, na osnovu vizuelne kontrole klasiraca.
 Današnji kapaciteti
Pogon fine keramike organizovan je u tri proizvodne radne jedinice:
- Radna jedinica za proizvodnju zidnih pločica, monoporoza, sa kapacitetom od 1.680.000m2 godišnje
- Radna jedinica za proizvodnju sinter podnih pločica sa kapacitetom od 1.200.000m2 godišnje, sa mogućnošću proizvodnje sinter keramičke krovne ploče tzv. biber Lux sa kapacitetom 800.000 komada mesečno
- Radna jedinica za proizvodnju dekorativne keramike, tzv. treće paljenje.
Keramičke pločice i presovani biber crep Lux proizvode se od atomiziranog praha dobijenog suspenzijom glinenih masa. Sirovi, osušeni otpresci se glaziraju i potom peku na zadatim temperaturama kako bi se dobio finalni proizvod po evropskim standardima.
1996. godine izgrađena je nova radna jedinica za izradu dekorativne keramike tzv. treće paljenje, kapaciteta 1.000.000 komada godišnje. Ugrađena je savremena oprema, prema italijanskoj tehnologiji, za izradu listela i inserata za zidne i podne pločice kao i oprema za izradu podnih mozaika. Pogon ima veliku mogućnost za izradu proizvoda širokog spektra dimenzija i asortimana, bogatog bojama. Kao osnova za proizvodnju proizvoda trećeg paljenja koristi se gotov proizvod, zidne i sinter podne pločice.
1997. godine, na mestu starog pogona za proizvodnju sinter podnih pločica, izgrađena je nova radna jedinica za proizvodnju sinter podnih pločica tehnologijom monopaljenja (istovremeno se peče i otpresak i glazura), koja se i danas eksploatiše. Instalisana je savremena automatizovana italijanska oprema sa kakvom se radi u savremenim keramičkim industrijama u svetu. Ugrađene su dve hidraulične prese visokog pritiska sa brzim sušarama i jedna jednokanalna ruli peć sa ciklusom pečenja ispod sat vremena. Linije su opremljene savremenim roto mašinama za dekorisanje i mašinom za dekorisanje suvom aplikacijom.
Selekcija proizvoda vrši se na osnovu vizuelne kontrole vidne površine a selekcija na bazi dimenzija i geometrije proizvoda vrši se kompjuterski. Pakovanje i paletiranje proizvoda rade se automatski. Da bi se postigao veći kapacitet, jos bolji kvalitet proizvoda i znatne uštede u energiji neophodna je bila i promena mase.
U proizvodnom programu su sinter podne pločice formata 33x33cm i 40x40cm, sa upijanjem vode ispod 3%, tzv. mrazootporne, namenjene za unutrašnje i spoljno oblaganje podnih površina. Proizvodi su savremenog dizajna izrađeni prema italijanskim i španskim dezenima sa uvoznim komponentama za glaziranje i dekorisanje pločica.
 Toza Marković je takođe opremljen i mašinom za suvu aplikaciju pločica koja predstavlja novi svetski trend u načinu dekorisanja keramičkih pločica.
Dekorisanjem pločica suvom aplikacijom mogu se dobiti vrlo lepi rustikalni efekti, približni prirodnom kamenu što čini ugodnim boravak u prostorijama gde su postavljene. Suva aplikacija se uglavnom primenjuje na podne pločice sa malim upijanjem, ispod 3%, te su one vrlo pogodne za spoljnu upotrebu oblaganja poda, kao i dela fasade.
Pločice dobijene primenom suve aplikacije mogu imati kvalitet površine od mekih (glatkih) do vrlo tvrdih površina. One su otporne na habanje i pogodne su za oblaganje i frekventnijih površina.
Dekorisanje se odigrava na malom prostoru uz minimalan rastur sirovina i, što je vrlo značajno, bez upotrebe poliglikola, te se na taj način doprinosi očuvanju ekosistema. Na jednoj mašini može se postići četiri različita dekora što donosi lep kolorit pločica.
U pogonu se prema potrebi može proizvoditi sinter keramička krovna ploča – sinter biber crep Lux. Crep proizveden novom opremom je većih dimenzija od prethodnog i ima veću pokrivnu moć. Ovaj proizvod se postavlja na krov isključivo zakivanjem za letve.
Proizvodnja se odvija po istoj tehnologiji kao i proizvodnja sinter keramičkih podnih pločica.
Sinter biber Lux crep se dobija presovanjem atomiziranog praha hidrauličniim presama visokog pritiska. Dobijeni otpresak se suši u brzim sušarama i potom se peče sat vremena na određenoj temperaturi da bi se dobila odgovarajuća boja i upotrebne karakteristike.
Karakteristike sinter biber Lux crepa su iste kao i kod sinter podnih pločica. Zbog tehnologije izrade sinter biber crep ima nisko upijanje vode, ispod 3%, manje je težine i pravilnijeg je oblika od klasičnog crepa.
Prednost sinter biber Lux crepa su mrazootpornost, vodonepropustljivost, pravilne dimenzije, isključena mogućnost pojave mahovine. Svi proizvodi zadovoljavaju evropske EN standarde prema kojima se vrše ispitivanja gotovih proizvoda. Sinter biber crep se može lako glazirati što proširuje paletu boja.
2002. godine, na mestu starih tunelskih peći, izgrađena je nova radna jedinica za proizvodnju zidnih pločica, monoporoza, tehnologijom monopaljenja (istovremeno se peče i otpresak i glazura). Instalisana je nova, savremena italijanska oprema, visoko automatizovana i kompjuterizovana, koja se koristi širom sveta.
Pločice su namenjene za unutrašnje oblaganje zidnih površina u kvalitetu monoporoza, što znači da je proizvod porozan, sa upijanjem vode iznad 10%. Ugradnjom dve hidraulične prese visokog pritiska, jedne brze dvokanalne ruli sušare sa ciklusom sušenja do 20 minuta i jedne jednokanalne ruli peći sa ciklusom pečenja od 50 minuta, kapacitet proizvodnje zidnih pločica povećan je za više od 60% u odnosu na staru proizvodnju zidnih pločica.
Linije su opremljene savremenim roto mašinama za dekorisanje. Selekcija proizvoda vrši se na osnovu vizuelne kontrole vidne površine, a kompjuterski se vrši selekcija na bazi dimenzija i geometrije proizvoda. Pakovanje i paletiranje proizvoda radi se automatski.
Da bi se postigao veći kapacitet, još bolji kvalitet proizvoda i znatne uštede u energiji, neophodna je bila i promena mase.
U proizvodnom programu su zidne pločice, monoporoza, formata 25x33cm i 25x40cm, sa upijanjem vode iznad 10%, namenjene za unutrašnje oblaganje zidnih površina.
Proizvodi su savremenog dizajna, izrađeni prema italijanskim i španskim dezenima sa uvoznim komponentama za glaziranje i dekorisanje pločica. Svi proizvodi zadovoljavaju evropske EN standarde prema kojima se vrši i njihovo ispitivanje.
Proizvodni program je svrstan u komplete koji su formirani prema tipu dekora i paleti boja. Komplet pločica podrazumeva podnu pločicu, svetliju i tamniju varijantu zidne pločice, kompletiranu sa dekorativnom keramikom (inserto i listela).
TOZA MARKOVIĆ
Bašaidski drum 62
23300 Kikinda
tel: +381 230 422 640
fax: +381 230 426 905
e-mail: office@toza.co.rs
web: www.toza.co.rs |
